دانشگاه آزاد اسلامی بهاباد در یک نگاه

 

با توجه به نقش بی بدیل تأسیس دانشگاه درتوسعه همه جانبه به ویژه توسعه منابع انسانی مناطق و بر اساس خواست عمومی مردم فرهنگ دوست این خطه  و

با پیگیریهای مستمر مسئولین وقت منطقه و نماینده محترم وقت مجلس شورای اسلامی حضرت حجه الاسلام و المسلمین محصل همدانی و عنایت ویژه جناب آقای دکتر مظاهری ریاست محترم منطقه 4 دانشگاه و روسای دانشگاههای آزاد اسلامی یزد و بافق ، در چهل و سومین اجلاس هیأت امنای دانشگاه آزاد اسلامی در مورخه 16/10/1385 با تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی بهاباد موافقت و در مهرماه سال تحصیلی 87-86 با سه رشته تحصیلی افتتاح و فعالیت رسمی خود را آغاز نمود .

با پیگیریهای دبیرخانه منطقه 4 دانشگاه و نماینده محترم مجلس شورای اسلامی جناب آقای مهندس فرهمند و مسئولین فعلی منطقه ، موافقت اصولی این مرکز دانشگاهی در شهریور ماه  گذشته از طرف وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری صادر و با رشته های کاردانی ناپیوسته حسابداری ،نقشه کشی معماری و نرم افزار کامپیوتر و پیوسته نقشه کشی عمومی و کامپیوتر موافقت گردید . در ترم تابستان گذشته اولین گروه از دانشجویان این دانشگاه فارغ التحصیل گردیدند. هم اکنون دانشجویان این دانشگاه در 8 رشته تحصیلی کاردانی و کارشناسی مشغول به تحصیل می باشند .همچنین با تأکید جناب آقای دکتر مظاهری ریاست محترم منطقه 4 دانشگاه آزاد اسلامی و معاونت محترم فرهنگی دانشگاه باید برای تبدیل این مرکز به  یک واحد مستقل دانشگاهی در سال 1389 شرایط لازم فراهم گردد. با حمایتها و پیگیریهای مسئولین شهرستان در آینده نزدیک ، عملیات ساختمانی و حفر چاه آب شروع و زمینه برای استقرار دانشگاه در سایت اصلی برای  سال آینده فراهم خواهد آمد.

نیازهای اساسی شهرستان بهاباد برای توسعه پایدار

 

 

1- برنامه ریزی کلان و اجرائی در راستای تحقق اهداف چشم انداز توسعه بهاباد در افق 1404 و تأمین اعتبار لازم اعم از اعتبارات ملی ، استانی و منطقه ای .

2- توجه به مدیریت منابع انسانی با تدوین برنامه های آموزشی ، تربیتی و فنی و حرفه ای استراتژیک جهت تأمین نیروی انسانی متعهد ،متخصص و ماهر در سطوح آموزش های عمومی ، متوسطه ، عالی ، تکمیلی ، حوزوی و قرآنی.

3- مساعدت همه جانبه مسئولین سطوح  ملی ، استانی و منطقه ای و تأمین اعتبار لازم جهت اجرای طرحهای NAP و , MENARIDبرنامه اقدام ملی مقابله با بیابان زایی سازمان ملل و سازمان جنگلها و مراتع کشور،طرحهای اشتغالزائی وکارآفرینی، توسعه پایدار ، آبخیز داری در منطقه پایلوت بهاباد با راهنمایی و همکاری شرکت صراط میثاق تهران.

4- کمک به اجرای برنامه راهبردی دانشگاه آزاد اسلامی بهاباد در راستای ایجاد دانشگاهی کار آفرین و برتر در زمینه انرژی هسته ای ، انرژی های نو و  GIS  و احداث ساختمان های پیش بینی شده .

5- برنامه ریزی و پیگیری لازم جهت تأسیس مراکز علمی ، تحقیقاتی و تأسیساتی مربوط به مصارف صلح آمیز انرژی هسته ای و انرژی های نو.

6- ارتقاء رتبه ادارت و ارگان های موجود و افتتاح مابقی ادارات ، سازمان ها و نهاد هایی که برای رفع مشکلات و حل معضلات مردم در یک شهرستان توسعه یافته وجود دارد به ویژه ارتقاء مرکز بهداشت و درمان به شبکه بهداشت و درمان شهرستان با پوشش بیمارستان مجهز به تجهیزات لازم و پزشکان متخصص  .

7- تکمیل پروژه های نیمه تمام به ویژه بقاع متبرکه شهدای منطقه و زیارتگاه ها ، مصلای نماز جمعه ، دفتر امام جمعه ، حوزه علمیه ، آموزشگاه ها ، بهداشتی و درمانی و.....

8- تأسیس مرکز رشد و فناوری و تجهیز و تقویت کتابخانه های منطقه متناسب با فناوری نوین دیجیتالی .

9- اختصاص اعتبارات قانونی معادن ذیربط به شهرستان بهاباد و افزایش سطح همکاری و ارتباطات دو جانبه.

10- ایجاد تحول در بنیان نظام های اجتماعی – اقتصادی منطقه در بخش های صنعت ، کشاورزی ، خدمات و بازرگانی و کمک به حل مشکل مسکن ، اشتغال ، ازدواج ، تحصیل و تهذیب و ورزش جوانان .

11- ارتقاء جایگاه صنعتی بهاباد در برنامه های کلان استان و احداث شهرک صنعتی به منظور توسعه صنایع و ایجاد واحدهای جوار معدنی و اشتغالزائی بیشتر در بخش صنعت .

12- تأمین برق و احداث پست 63 کیلووات به منظور تأمین برق صنایع.

13- تسریع در انجام عملیات گاز رسانی به بهاباد.

14- انتقال آب مورد نیاز بخش های صنعت و شرب و بهداشت از سرشاخه های زاینده رود و احداث شبکه آبرسانی شرب و بهداشت به سطح شهر.

15- فراهم نمودن شرایط سرمایه گذاری بخش خصوصی در پروژه های مهم و صنایع  پایین دستی و حمایت از  سرمایه گذاران و ترغیب آنها به احداث کارخانجات فولاد و صنایع وابسته معدنی.

 

16- مطالعه پروژه یابی برای صنایع تبدیلی و تکمیلی در بخش کشاورزی و دام و طیور به منظور توسعه اشتغال پایدار روستایی.

17- تأمین نقدینگی شرکت های موجود و در حال احداث و تقویت مالی آنها .

18- تسریع در اجرای راه بهاباد- نایبند به منظور از بن بست خارج نمودن شهرستان و ترانزیت شرق و غرب کشور ، تسریع در تکمیل راه ارتباطی بهاباد – کوهبنان و بهاباد – راور در استان کرمان ، دوبانده کردن راه بهاباد به بافق و اصلاح شبکه راه های روستایی و بین مزارع و باغات .

19-توسعه ورزش همگانی ، تشکیل هیئت های متنوع ورزشی و احداث و تجهیز اماکن ورزشی ویژه خواهران و براداران.

20-توسعه فضای سبز و پارک ها ، عمران و آبادانی و زیبا سازی شهر و روستا ، تهیه و اجرای طرح های هادی روستایی و بستر سازی لازم برای صنعت گردشگری .

21- تسریع در بهره برداری از معادن موجود ضمن توجه به جفظ محیط زیست و جبران خسارت وارده به منابع طبیعی و پوشش گیاهی      

برنامه اجرایی پنج ساله دانشگاه آزاداسلامی واحد بهاباد

سال تحصیلی 87-1386

                                                                                                                                                                                   

تاریخ تأسیس : 16/10/1385

سال اول

الف: امور آموزشی:

 

1- پیگیری صدور حکم مسئول راه اندازی

2- پذیرش دانشجو از مهرماه سال 86 در سه رشته کاردانی 

( رشته های حسابداری ، آموزش وپرورش ابتدائی وکامپیوتر)

3- جذب هیأت علمی مورد نیاز به صورت حق التدریس

4- تثبیت مرکز و تبدیل حکم مسئول راه اندازی به رئیس مرکز

5- درج نام مرکز بهاباد در دفترچه پیوسته دانشگاه

6- تجهیز کتابخانه و آماده سازی سالن های مطالعه خواهران و برادران

7- تجهیز کارگاه کامپیوتر و اینترنت

8- به کارگیری 5 نفر پرسنل بر اساس چارت سازمانی مصوب

9- افتتاح دفتر همکاری دانشگاه و طرح تحول و توسعه بهاباد

10 – تشکیل کارگاه آموزشی (( توسعه  درونزای منطقه بهاباد)) حدود 100 ساعت

 

 

ب: امور پشتیبانی و عمرانی

1-آماده سازی نمازخانه

2- تحویل ساختمان آموزشی از آموزش و پرورش و آماده سازی آن

3- پیگیری واگذاری حدود 55 هکتار زمین در بلوار ورودی شهر

4- پیگیری موضوع آب و مجوز حفر چاه

5- تهیه سایت پلان زمین

6- تهیه سایت دانشگاه

7- شروع عملیات تسطیح زمین و عملیات ساختمانی

8- پیگیری جهت اخذ چارت سازمانی مرکز

9- پیگیری جهت اخذ مجوز  استخدام پرسنل مورد نیاز

10- تهیه طرح و کروکی زمین

 

 

 

سال دوم:

1- افزایش رشته ها به 7 رشته با دو رشته کارشناسی

2- جذب اعتبارات لازم برای تکمیل ساختمانها و کارگاهها

3- حفر چاه و شروع عملیات فضای سبز و مزرعه آموزشی

5- تجهیز آشپزخانه و سلف سرویس

6- فارغ التحصیلی اولین دانشجویان در ترم تابستان

7- اخذ مجوز رشته های کاردانی به کارشناسی

8- افزایش خطوط تلفن به 5 خط

9- تهیه یک دستگاه خودروی سواری

10- انعقاد تفاهم نامه آموزشی با پزوهشگاه علوم و فنون هسته ای سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی ایران

11- کسب موافقت اصولی دانشگاه از وزارت علوم

12- مجوز حفر چاه آب

13- حفر چاه آب

14- کسب پروانه ساختمان

15- تهیه نقشه های معماری و سازه ای و .... بصورت کامل

16-راه اندازی سیستمهای آموزشی

17- تعمیر و توسعه ساختمان فعلی و ایجاد فضای سبز مناسب

 

 

سال سوم

1- افتتاح ساختمان آموزشی و اداری

2- تبدیل مرکز به واحد مستقل

3- افزایش رشته ها به حدود 12رشته

4- تصویب و ایجاد حداقل دو رشته کارشناسی مهندسی هسته ای

5-استخدام پرسنل اداری و آموزشی مورد نیاز

6-افتتاح دفتر فرهنگ اسلامی

7 انتخاب فردی مناسب به سمت مسئول دفتر فرهنگ اسلامی

8-کسب مجوز انتشار حداقل 2 نشریه علمی و پژوهشی

9-راه اندازی کانونهای قرآن و عترت و.....

10- فارغ التحصیلی دو گروه از دانشجویان در ترم بهمن

11-امضاء تفاهم نامه با پژوهشگاه های مربوط به انرژی های نو

12- اخذ کد تشیخص و مکاتباتی دانشگاه از سازمان مرکزی

 

 

سال چهارم

 

1-افتتاح دفتر همکاری دانشگاه با صنعت

2-افتتاح فاز دوم ساختمانها

3-اهتمام جدی به مسابقات فرهنگی و هنری و ....

4-افتتاح مسجد

5-افتتاح پایگاه بسیج دانشجوئی

6-تجهیزکتابخانه تخصصی مناسب بر اساس چشم انداز توسعه دانشگاه

7-افتتاح آزمایشگاههای مورد نیاز دانشجویان

8-تجهیز کامل آزمایشگاهها و کارگاهها

9- چاپ مقالات علمی وپژوهشی در مجلات معتبر داخلی و خارجی

10- تغییر چارت سازمانی واحد

11- آغاز به کار معاونتهای فرهنگی و پژوهشی

 

سال پنجم

 

1- کسب مجوزایجاد رشته کارشناسیGIS

2- فارغ التحصیلی اولین گروه دانشجویان کارشناسی

3- افزایش تعداد مقالات علمی و پژوهشی

4-ارائه مقالات ISI حدود 5 مقاله

5- کسب مجوز ایجاد حداقل یک رشته کارشناسی ارشد

6- تأسیس دانشکده علون و فنون هسته ای

7- بستر سازی لازم برای پذیرش حداقل 1000 نفر دانشجو

8- استخدام حدود 15 نفر هیأت علمی

سالهای بعد:

9-تأسیس دانشکده انرژی های نو

10 – تأسیس دانشکده علوم انسانی

 

 

 

 

بسمه تعالی

برنامه راهبردی دانشگاه آزاد اسلامی بهاباد

چشم انداز توسعه دانشگاه در افق 1404

 

دانشگاهی است کارآفرین و برتردر زمینه انرژی هسته ای ، انرژی های نو و  GIS ، مرجع پژوهشگران و نخبگان علمی کشور ، از واحد های تأمین کننده منابع انسانی متعهد و متخصص مورد نیاز حوزه های ذیربط

مأموریت

1- مشارکت در توسعه نظام علمی و دانشگاهی در عرصه های ملی و بین المللی در راستای تحقق سند چشم انداز توسعه 20 ساله جمهوری اسلامی ایران .

2- تحقق شعار محوری دانشگاه آزاد اسلامی در دهه سوم تأسیس « دهه بهبود کیفیت» با توسعه کیفی ممتاز آموزش عالی در رشته ها و مقاطع مختلف آموزشی به ویژه در رشته های انرژی هسته ای ، انرژی های نو و  GIS .

3- تأمین منابع انسانی متعهد ، کارآمد و متخصص مورد نیاز کشور در رشته های مورد نظر و بر اساس چشم انداز توسعه دانشگاه .

4- کمک به اجرای برنامه های ملی و بین المللی الگوسازی مانند برنامه اقدام ملی مقابله با بیابان زائی «  NAP » وMENARID و برنامه های کارآفرینی و اشتغال زائی در حوزه استقرار دانشگاه با ایجاد رشته  GIS ( سیستم اطلاعات جغرافیایی).

 

اهداف کلان

با توجه به پروتکل کیوتو در سال 1997 در مورد حفظ سلامت اتمسفر از مهمترین پیش شرط های توسعه اقتصادی پایدار جهانی و کنترل محیط زیست ، تلاش برای  تداوم زندگی انسان بر روی کره زمین و موضوع اتمام قریب الوقوع منابع فسیلی ، اهداف کلان دانشگاه عبارت است از :

1- شناسایی و گسترش استفاده از ظرفیت های صلح آمیز انرژی هسته ای، انرژی های نو و GISدر بخشهای صنعت ، کشاورزی ، خدمات ، اشتغال ، نیروگاه ، پزشکی ، اطلاعات و ارتباطات و.....

2- نیل به شاخص ها و  استاندارد های اساسی زندگی سالم و اقتصاد پایدار جهانی با مشارکت فعالانه در تحقق جنبش نرم افزاری و تولید علم بومی .

3- اعتلای فرهنگی و تقویت ارزشهای اسلامی و تکامل فضایل اخلاقی دانشجویان.

4- دستیابی به جایگاه قابل قبول و مؤثر در نظام آموزش عالی کشور .

5- پرورش خلاقیت ها ، مهارت ها ، توانایی ها و استعدادهای علمی دانشجویان و ایجاد روحیه خود باوری و اعتماد به نفس علمی و مسئولیت پذیری در آنها .

 

 

 

 

 

برنامه های کلان

1- تأسیس دانشکده های علوم و فنون هسته ای ، انرژی های نو و علوم انسانی .

2- طراحی ، تدوین و توسعه رشته های جدید و بین رشته ای انرژی هسته ای ، انرژی های نو (شامل انرژی های خورشیدی ، باد و امواج ، زمین گرمائی و فناوری هیدروژن ، پیل سوختی و زیست توده)  به منظور ورود دانشجویان و محققین به عرصه های جدید پژوهش و تحقیق وکشف راههای جدید حفظ محیط زیست و زندگی سالم.

3-امضاء تفاهم نامه آموزشی و قرارداد همکاری با برخی مراکز پژوهشی و مؤسسات علمی و فنی داخلی و خارجی.

4- جذب هیأت علمی و پرسنل فنی – مدیریتی متعهد و متخصص مورد نیاز .

5- راه اندازی مراکز پژوهشی ، آزمایشگاهی و کارگاهی مجهز .

6- استفاده از نظام آموزش مجازی در سطوح ملی و بین المللی به عنوان نظام مکمل آموزش حضوری.

7- معرفی دانشگاه با  پتانسیل های فراهم آمده به جامعه علمی ، دانشگاهی ، پژوهشگران  و نخبگان داخلی و خارجی .

 

 

 

 

 

منابع مالی جهت اجرای برنامه راهبردی دانشگاه:

1- شرکت صنعتی – معدنی چادرملو

2- فرمانداری ، شهرداری ،  شورای اسلامی شهر ، شهرستان ، بخش و بخشهای تابعه

3- سازمانهای طرف قرارداد و تفاهم نامه ها

4- اعتبارات بخش دولتی ( ملی ،  استانی و منطقه ای )

5- شرکت ها ، گروهها و افراد حقیقی و حقوقی  بهره بردار از خدمات دانشگاه

6- امور خیریه اعم از سازمان ها ، مؤسسات ، شرکت ها و افراد

7- شهریه دانشجویان

 

 

 

 

 

 

                                                                                  

چشم انداز توسعه بهاباد در افق 1404  :

شهرستانی   است   توسعه  یافته مبتنی  بر  توانمندی  جامعه  محلی  ،  ارائه  دهنده  الگوی  توسعه

ایرانی –اسلامی مناطق بیابانی ونیمه بیابانی ، الهام بخش برای سطوح ملی و بین المللی

 مشروط بر اینکه  :

1- با توکل بر خداوند متعال ، نسل امروز به و یژه مدیران منطقه تمامی ظرفیتهای مادی و معنوی بومی را شناسایی و استفاده  بهینه نمایند.

2- از وضع موجود در ابعاد سخت افزاری و نرم افزاری ، اطلاعات کارشناسی تهیه کرده و برای رسیدن به وضع مطلوب چشم انداز ، طرح و نقشه تهیه و الگوی توسعه درونزای برون نگر داشته باشند.

3- مدیران و جامعه محلی برای رسیدن به و فاق کارشناسی در کار گاههای آموزشی و هم اندیشی مشارکتی فعالانه شرکت نموده تا جریان خود گردان توسعه محلی با هدف گذاریهای دقیق و اجرای مقتدرانه در مسیر منطقی توافق شده شکل گیرد.

4- برای نیل به جامعه پیشرفته و تکامل یافته ، پیوند سنت و مدرنیته با علم و تجربه و نهضت نرم افزاری ، عزم ملی و بسیج عمومی ، مدیریت بر منابع انسانی ، خود باوری و وحدت همگانی ، دوری از تنگ نظری ها و جناح بندی های سیاسی ، گروهی و محلی و .... مورد نیاز شدید می باشد.

(( حضرت علی (ع) می فرمایند: آنکه به فکر فردا نباشد به غم فردا مبتلا خواهد شد))

                                                                                                                                               فرمانداری  و دانشگاه آزاد اسلامی بهاباد               

 

1100 سال قبل:

- به نقل مقدسی: شهری آباد با باغات بسیار و خوش آب و هوا و توتیای آن به سایر ممالک صادرمی شده است.

688 سال قبل:

- در زمان سلطنت آل مظفر ولایت بهاباد امیری مستقل داشت.

297 سال قبل:

- قلعه بهاباد و دلاورمردان بهابادی در برابر تهاجم محمود افغان مقاومت و به  آنان  شکستی سخت  وارد کردند.

250 سال قبل :

-  تا این زمان شهری آباد و در مسیر شاهراه اصلی شرق به غرب کشور قرار داشت . از زمان شاه عباس صفوی این شاهراه به مسیر یزد ، رفسنجان  و کرمان تغییر پیدا کرد و دوره افول و عقب ماندگی بهاباد آغاز می شود.

150 سال قبل:

- در دوره قاجاریه بهاباد قصبه ای بیش نبود. «فرهنگ دهخدا»

سال 1340 ه. ش:

با احداث خیابان، برق کشی، شبکه آبرسانی و تاسیس دبیرستان و برخی اقدامات توسط خیرین منطقه پیشرفت آغاز می شود.

سال 1348 :بخشداری بهاباد افتتاح گردید.

 

 

- پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، با واگذاری زمین و چاههای عمیق و نیمه عمیق به کشاورزان ، اتصال به شبکه برق سراسری، توسعه شبکه آبرسانی ، افتتاح شهرداری، استقرار بانکها ، ادارات و ارگانها، توسعه آموزش عمومی و متوسطه، تاسیس دانشگاه آزاد اسلامی ، حوزه علمیه و طرح تحول و توسعه و... روند پیشرفت چشمگیرتر می شود.

- در همین دوره تغییرات در تقسیمات کشوری منطقه نظیر انتزاع معادن چادرملو و سه چاهون باعث پاره ای مشکلات گردید.

- علیرغم همه فعالیتها و سرمایه گذاری ها این بخش تاکنون توسعه یافته محسوب نمی گردد.

مهاجرت بسیاری از مردم و بیکاری برخی دیگر دلیل این مدعا است.

-.حضرت علی (ع) می فرمایند:

افسوس گذشته را مخور ، نگرانی فردا را به خود راه مده (( امروز را دریاب)) چرا که ا مروز است که فرداها را می سازد و دیروزها را جبران می نماید.

بهاباد دیروز، امروز، فردا (28)

 بهاباد ، نيازمند تغييرات بزرگ

 

ان الله لا يغير ما بقوم حتي يغيروا ما بانفسهم ( قرآن كريم ، سوره رعد ، آيه 11 )

آيا مي دانيد تمدنهاي بزرگ در كنار رودخانه هاي بزرگ ، درياها و شاهراهها به وجود آمده اند؟ آيا مي دانيد اولين تمدنها نظير سومر ،آكد ، بابل ، آشور و كلده در بين النهرين يعني بين دو رود دجله و فرات شكل گرفته اند ؟

آيا مي دانيد تمدن مصر باستان را هديه نيل مي دانند ؟ آيا مي دانيد فنيقي ها كه در تاريخ شهرت بسيار دارند در شهرهاي بندري صور و صيدا در لبنان امروزي و در كنار درياي مديترانه زندگي مي كرده اند ؟

آيا مي دانيد كه چين و هند كه از قديمي ترين مراكز پيدايش تمدن در آسيايند در كنار رودهاي يانگ تسه كيانگ،هوانگهو و گنگ قرار داشته اند ؟

آيا مي دانيد تمدنهاي اقوام آريايي در فلات ايران در خوزستان و مازندران و سيستان يعني دركنار رودهاي كارون و سفيدرود و خليج فارس و درياي عمان شكل گرفته اند ؟

آيا مي دانيد تمدنهاي يونان و روم باستان و اروپا و آمريكاي امروز نيز در كنار درياي مديترانه و اقيانوس هاي اطلس و آرام و رودخانه هاي راين ،دانوب و مي سي سي پي به وجود آمده اند ؟

آيا ميدانيد كه حتي تمدن درخشان اسلام كه از شهر مكه در شانزده كيلومتري درياي سرخ آغاز شد به خاطر موقعيت استراتژيك تجاري اين شهر و وجود خانه كعبه كه هر ساله زائرين فراواني را مي پذيرفت به سرعت گسترش يافت ؟

آيا مي دانيد راه ابريشم چه نقشي در پيدايش تمدن هاي مسير اين جاده داشته است ؟ معمولا يكي از علت هاي اصلي و اساسي پيدايش و توسعه تمدن ها راههاي آبي و شاهراههاي اصلي خشكي بوده است . مشهور است كه در جاده ابريشم علاوه بر كالاهاي اقتصادي آيين ها ، انديشه ها ، علوم و تجربيات ملت ها نيز مبادله مي شد . بدين معني كه مردم سرزمين هاي مختلف با سفر به مناطق دور و نزديك ، هم با آداب و رسوم ساير مردمان آشنا مي شدند و هم آداب و رسوم و تجربيات خود را منتقل مي كردند . گاهي برخي از آنها درسرزميني كه بدان مسافرت مي كردند مي ماندند و به وطن خويش باز نمي گشتند . بدين ترتيب طي قرن ها آيين ها ، انديشه ها و اطلاعات و تجربيات و علوم ملل مختلف به سرزمين هاي گوناگون راه مي يافت و منتشرمي شد.

آيا مي دانيد مناطقي كه در بن بست قرار دارند اعم از روستاها ، شهرها و كشورها هرگز پيشرفت و توسعه چنداني نداشته اند ؟ افغانستان به دريا راه ندارد  لذا تمدن درخشاني هم ندارد . به عبارت ديگر مردم افغانستان با ديگر ملتها امكان تبادل اطلاعات و ارتباطات  كمتري داشته ، لذا نتوانسته اند از تجربيات ساير ملل استفاده نمايند .

حال اگر در مقياسي كوچكترسیر تحولات تاریخی و جغرافیایی بهاباد را بررسی نماییم در می یابیم  كه در گذشته شهري آباد بوده است . چرا ؟ زيرا در گذشته درمسيرحركت مسافرين و كاروان ها وزائرين قرار داشته است . ولي از زمان شاه عباس صفوي كه راه يزد كرمان به مسير امروز يعني از طريق انار و رفسنجان تغيير پيدا كرد   بهاباد نيز از رونق افتاد .

لذا اگر ما امروز خواستار ايفاي نقشي بزرگ در راستاي توسعه پايدار منطقه در ابعاد گوناگون اجتماعي ، اقتصادي و فرهنگي مي باشيم بايد منطقه را از بن بست فعلي خارج سازيم . بهاباد بايد به محيطي جذاب براي رفت و آمد ساير هموطنانمان تبديل شود . تا با تبادل ارتباطات و اطلاعات بيشتر بستر تحول و توسعه منطقه هموار گردد. تحولات فرهنگي كه نتيجه اين رفت و آمدها مي باشد شايد مضراتي هم داشته باشد كه بايد براي كم كردن اين ضررها برنامه ريزي كرد   . ولي قطعا منافع آن بيشتر خواهد بود كه  در طول تاريخ نيز چنين بوده است مردمي كه دور خود را حصار كشيده و نگران ورود فرهنگ ها ي مختلف باشند مطمئنا پيشرفتي نخواهند داشت . گر چه امروزه با پيشرفت فناوري اطلاعات وارتباطات موضوع ارتباطات مفهوم جديدي پيدا كرده  و از آن گريزي نيست . مگر همشهريان عزيز ما كه از بهاباد مهاجرت كرده و در شهرهاي كوچك و بزرگ ديگر زندگي مي كنند ضرر كرده  و تاثير فرهنگ هاي ديگران آنها را منحرف و درمانده كرده است و يا اين كه اكثرا از هر نظر وضعيت بهتري پيدا كرده اند؟

امروز كه به لطف خداوند در آستانه افتتاح فرمانداری و احداث راههاي ارتباطي بهتر مانند راه بهابادـ نايبند و تاسيس مراکز آموزش عالی و حوزوی مانند  دانشگاه آزاد اسلامي و حوزه علمیه سفیران هدایت و كارخانه هاي جوار معدني در منطقه است درصورت تحقق اين خواسته ها مسلما از بن بست خارج مي شويم و بهاباد در معرض افكار ، انديشه ها ،آداب و رسوم ، تجربيات و علوم ديگران قرار مي گيرد  . مسئولين و مردم منطقه بايد اين موضوع  را به فال نيك گرفته وبر جريان تبادل افكار ، اطلاعات و ارتباطات مديريت نمايند تا نتيجه مطلوب حاصل آيد .

آقاي جواهر لعل نهرو در كتاب نگاهي به تاريخ جهان مي نويسد : «در يك دنياي زنده هيچ چيز نمي تواند تغيير ناپذير باقي بماند . سراسر طبيعت روز به روز و دقيقه به دقيقه عوض مي شود و تغيير مي پذيرد فقط مرده ها هستند كه رشد نمي كنند و ساكن و بي حركت مي باشند . آب تا وقتي كه جاري و در حركت است تازه و پاك مي ماند . اگر آن را متوقف سازيم كم كم فاسد و گنديده مي شود ، زندگي انسان و زندگي يك ملت نيز چنين است . ما بايد خودمان رابا تغييرات همراه سازيم . اما كسان بسياري هم هستند كه نمي خواهند بپذيرند و قبول كنند كه دنيا در تغيير است آنها فكر خود را بسته و مغزشان را قفل شده نگه مي دارند و اجازه نمي دهند كه هيچ تصور تازه اي در آنها راه يابد .حتي ما امروز در كشور خودمان در جريان يك انقلاب هستيم ( انقلاب استقلال طلبانه مردم هند عليه انگليس ) بديهي است كه ما استقلال و آزادي مي خواهيم اما در واقع ما خواهان چيزي بيش از اين مي باشيم . ما مي خواهيم تمام استخرهاي گنديده سابق را پاكيزه و مصفا كنيم و در هر جا آب هاي تازه و پاك را جاري سازيم . همچنين ما بايد تا آنجا كه مي توانيم تارهاي عنكبوت و غبار كهنگي را از افكار مردمان بسياري كه آنها را از فكر كردن و همكاري كردن در راه وظيفه بزرگي كه در پيش داريم باز مي دارد پاك كنيم . اين يك كار بزرگ است و احتمال دارد كه وقت فراواني هم لازم داشته باشد اما بايد هر قدر مي توانيم ان را جلو برانيم و تسريع كنيم پس انقلاب زنده باد . »(نگاهي به تاريخ  جهان، صفحه 30 )

ما بايد بهاباد كهنسال را دوباره جوان و نيرومند سازيم بايد در باره گذشته به تفكر پرداخت و آينده را با شكوهتر و زيباتر ساخت .

حضرت علي (ع) مي فرمايند : واسكن الامصار العظام فانها جماع المسلمين . اي حارث همداني در شهرهاي بزرگ سكونت كن زيرا مركز اجتماع مسلمانان است .

بياييم با اتکال بر قدرت لا یزال الهی دست به دست هم داده ،  با اتحاد و همبستگی ، دور اندیشی  و تفکر ملی و فرا ملی ، شهرستانی توسعه یافته  بر اساس سند چشم انداز توسعه بهاباد در افق 1404 ایجاد کرده و جايگاه واقعي و شايسته خود را در نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران به دست آوريم.

بيا تا گل برافشانيم و مي در ساغر اندازيم   فلك را سقف بشكافيم و طرحي نو در اندازيم

 

بسمه تعالی

بررسی موقعیت شهرستان بهاباد

 

الف- موقعیت جغرافیایی

 

شهرستان بهاباد به مرکزیت شهر بهاباد ، زادگاه آخوند ملاعبدالله بهابادی در منتهی الیه شرق استان و به فاصله 200 کیلومتری شهر یزد و 80 کیلومتری شهر بافق ، بر روی تپه ماهورهای بین دو رشته کوه با مختصات جغرافیایی 55 درجه و 36 دقیقه طول شرقی و 31 درجه و 33 دقیقه تا 32 در جه و 29 دقیقه عرض شمالی واقع شده است. از سمت شمال به شهرستان اردکان ، غرب و جنوب غرب به شهرستان بافق ، شرق به شهرستان طبس و کویر لوت و از جنوب به  استان کرمان محدود می گردد.این شهرستان با مساحتی معادل 7608 کیلومتر مربع ، شامل دو بخش مرکزی و آسفیج و مناطق حاصلخیز جلگه و ییلاقی بنستان و حدود 190 پارچه آبادی که 81 آبادی آن دارای سکنه و 109 آبادی آن خالی از سکنه می باشد.

بهاباد دارای آّب و هوای نیمه خشک و متوسط بارندگی 9/153 میلیمتر در سال می باشد . در قسمت غرب و جنوب دارای مناطق ییلاقی و خوش آب و هوایی است که در فصول بهار و تابستان تفریحگاه و استراحتگاه بسیاری از مردم مناطق دور و نزدیک می باشد.

ارتفاع آن از سطح دریا در مرکز 1390 متر است . این رقم در شمال دشت بهاباد کاهش می یابد و در جنوب در قله بن لخت به حدود 3002 متر می رسد . حداکثر درجه ثبت شده در منطقه 45 درجه و حداقل تا 20 درجه زیر صفر رسیده است .

تنها رودخانه دائمی بهاباد رودخانه شور در منطقه جلگه ، در شمال شهرستان جریان دارد . سرزمینهای اطراف این رودخانه از نظر ژئو مور فولوژی پدیده ای کم نظیربرای مطالعه و بررسی دانشگاهیان و پژوهشگران رشته های جغرافیا و زمین شناسی می باشد .

 

ب -موقعیت تاریخی :

 

بهاباد دارای قدمتی دیرین همپای استان کهنسال یزد که بارها با قهر طبیعت یا به دست جباران تاریخ ویران و با تلاش و عزم راسخ مردم ، تجدید بنا شده است .بر اساس شواهد ومدارک ، این شهر حدود 1100 سال قبل شهری آباد و پر جمعیت بوده که در بسیاری از کتب معتبر قدیمی از آبادی و عمران آن سخن رفته است . از جمله مقدسی جغرافی نویس مسلمان درکتاب معروف خود به  نام ( احسن التقاسیم فی معرفه الا قالیم) که به تاریخ 375 هجری قمری نگارش یافته از بهاباد و روستائی در 3 فرسنگی آن به نام قواق یاد می کند و می نویسد(( قواق و بهاباد که بین آنها 3 فرسنگ فاصله است از نقاط سرد سیر با باغهای بسیار و آباد  و خوش آب و هوا هستند .))

به نوشته یاقوت در قرن هفتم هجری توتیای بهاباد شهرتی فراگیر داشته و به  سایر ممالک صادر می شده است. هم اکنون نیز بقایایی از معادن توتیا در منطقه وجود دارد.

وجه تسمیه بهاباد را همان آبادانی آن ذکر کرده که از  واژه های « به» و  «آباد»  تشکیل  شده  و چنانچه

 « به»  را به کسر بخوانیم معنای آن آبادی بهتر و اگر با فتح بخوانیم به معنای تحسین یعنی به چه آبادی می باشد .

پ- موقعیت فرهنگی – اجتماعی:

 

مردم بهاباد به خاطر ریشه دار بودن سنتهای مذهبی و عمق اعتقادات دینی ، اصالت اجتماعی و مذهبی خود را حفظ نموده و مردمی سخت کوش ، مقاوم و در عیت حال مؤمن و متعبد ، مهمان نواز ، خونگرم ، خوش فکر ، سلحشور و همگی شیعه اثنی عشری و شیفته مکتب اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام می باشند .

عالم ربانی و فقیه منطقی  ملا نجم الدین عبدالله بن شهاب الدین حسین بهابادی یزدی شارح متفکر منطق و صاحب حاشیه معروف به حاشیه ملاعبدالله که از علمای بنام سده دهم هجری و سالیان متمادی

 

حاکم شهر نجف ومفتخر به  تولیت آستان مقدسه حضرت امیر المومنین علی (ع) بوه است ، از این منطقه برخاسته و در اواخر عمر ساکن این شهر بوده و هم اکنون مرقد پاکش زیارتگاه مردم درمنطقه مرکزی بهاباد است  .

علما و بزرگان دیگری مانند فخر الواعظین ، حاج مهدی ، میرزا خلیل الله وزیر خطه یزد در دوره شاه عباس صفوی ، میر محمد سعید رضوی معروف به میر ماه پیشانی ، شیخ عبدالعلی و.....در این منطقه پرورش یافته اند.

با وجود بعد مسافت از مراکز علمی و آموزشی بزرگ ، دانش آموختگان مقاطع گوناگون دانشگاهی از بهاباد ، رقمی قابل توجه را نسبت به جمعیت تشکیل می دهند . در سال 1375 رتبه اول کنکور سراسری  در دانشگاهها جناب آقای دکتر محمد مهدی اخوان بوده است و امروزه درصد پذیرفته شدگان در آزمونهای علمی و دانشگاهی کشور نسبتاً قابل قبول می باشد . همچنین در رشته های حفظ و قرائت قرآن کریم ، نهج البلاغه ، احکام و.... مقامات ممتازی کسب شده است .

هم اکنون با افتتاح دانشگاه آزاداسلامی تعداد زیادی  از مشتاقان تحصیلات عالی  در این  واحد اشتغال به تحصیل داشته  و حوزه علمیه سفیران هدایت هم  فعالیت خود را آغاز نموده و متقاضیان علوم دینی ،  مشغول به فرا گرفتن علوم حوزوی می باشند .

 در  جریان اوج گیری انقلاب اسلامی مردم بهاباد حضور قابل توجه ای داشته و در ایام دفاع مقدس با تقدیم 156 شهید گلگون کفن و 600  نفر جانباز ایثارگر و 27 نفر آزاده سرافراز گوشه ای از دین خود را ادا نموده اند .

 

 

 

ت- موقعیت اقتصادی :

 

دشت بهاباد یکی از مناطق حاصلخیز استان یزد می باشد و غنی بودن نسبی سفره های زیر زمینی باعث رونق کشاورزی و در کنار آن دامپروری ودامداری  شده  و مردم بهاباد اکثراً به کشاورزی اشتغال داشته واز دسترنج خود ارتزاق می نمایند.

مهمترین محصولات کشاورزی بهاباد گندم ، جو ، پنبه ، زعفران ، زیره ، بادام ، پسته ، انگور ، زرد آلو و انار می باشد که پنبه و زعفران آن در کنار انگور و پسته از مرغوبیت خاصی برخوردار است . همچنین  در زمینه صنایع دستی قالی بافی رونق خاصی دارد.

بهاباد از حیث معادن و ذخایر زیر زمینی و منابع خدادادی منطقه ای غنی و مستعد است . معادن آهن ، اورانیم ، ذغال سنگ ، آزبست ، پنبه نسوز و سنگهای تزئینی از مهمترین معادن منطقه می باشد که بعضاً ً مورد بهره برداری قرار نگرفته است .

 

ث: جاذبه های تفریحی :

 

مناطق ییلاقی غرب و جنوب  بهاباد که عمدتاً درمناطق بنستان و آسفیج واقع شده است ، نظیر درّه ها و روستاهای خوش آب و هوای ( فودیج ، دوقله ، عظیم آباد ، جنگل ، همیجان ، درند ، تقی آباد ، جنّت ، فردوسیه ، بهدان ، بنیز ، تقویه و ... در نوع خود بسیار جذاب  و می تواند از تفرجگاههای مردم استان به حساب آید.

همچنین در صورت ایجاد و تأمین امکانات رفاهی و خدماتی در تمامی فصول به ویژه در فصل های بهار و تابستان می تواند از کانونهای مهم گردشگری محسوب گردد.

نیازهای اساسی شهرستان بهاباد برای توسعه پایدار

 

 

1- برنامه ریزی کلان و اجرائی در راستای تحقق اهداف چشم انداز توسعه بهاباد در افق 1404 و تأمین اعتبار لازم اعم از اعتبارات ملی ، استانی و منطقه ای .

2- توجه به مدیریت منابع انسانی با تدوین برنامه های آموزشی ، تربیتی و فنی و حرفه ای استراتژیک جهت تأمین نیروی انسانی متعهد ،متخصص و ماهر در سطوح آموزش های عمومی ، متوسطه ، عالی ، تکمیلی ، حوزوی و قرآنی.

3- مساعدت همه جانبه مسئولین سطوح  ملی ، استانی و منطقه ای و تأمین اعتبار لازم جهت اجرای طرح NAP برنامه اقدام ملی مقابله با بیابان زایی سازمان ملل متحد ، طرح های اشتغالزائی و کارآفرینی  ،  توسعه پایدار ، آبخیز داری و آبخوانداری در منطقه پایلوت بهاباد با راهنمایی و همکاری شرکت صراط میثاق تهران.

4- کمک به اجرای برنامه راهبردی دانشگاه آزاد اسلامی بهاباد در راستای ایجاد دانشگاهی کار آفرین و برتر در زمینه انرژی هسته ای ، انرژی های نو و  GIS  و احداث ساختمان های پیش بینی شده .

5- برنامه ریزی و پیگیری لازم جهت تأسیس مراکز علمی ، تحقیقاتی و تأسیساتی مربوط به مصارف صلح آمیز انرژی هسته ای و انرژی های نو.

6- ارتقاء رتبه ادارت و ارگان های موجود و افتتاح مابقی ادارات ، سازمان ها و نهاد هایی که برای رفع مشکلات و حل معضلات مردم در یک شهرستان توسعه یافته وجود دارد به ویژه ارتقاء مرکز بهداشت و درمان به شبکه بهداشت و درمان شهرستان با پوشش بیمارستان مجهز به تجهیزات لازم و پزشکان متخصص  .

7- تکمیل پروژه های نیمه تمام به ویژه بقاع متبرکه شهدای منطقه و زیارتگاه ها ، مصلای نماز جمعه ، دفتر امام جمعه ، حوزه علمیه ، آموزشگاه ها ، بهداشتی و درمانی و.....

8- تأسیس مرکز رشد و فناوری و تجهیز و تقویت کتابخانه های منطقه متناسب با فناوری نوین دیجیتالی .

9- اختصاص اعتبارات قانونی معادن ذیربط به شهرستان بهاباد و افزایش سطح همکاری و ارتباطات دو جانبه.

10- ایجاد تحول در بنیان نظام های اجتماعی – اقتصادی منطقه در بخش های صنعت ، کشاورزی ، خدمات و بازرگانی و کمک به حل مشکل مسکن ، اشتغال ، ازدواج ، تحصیل و تهذیب و ورزش جوانان .

11- ارتقاء جایگاه صنعتی بهاباد در برنامه های کلان استان و احداث شهرک صنعتی به منظور توسعه صنایع و ایجاد واحدهای جوار معدنی و اشتغالزائی بیشتر در بخش صنعت .

12- تأمین برق و احداث پست 63 کیلووات به منظور تأمین برق صنایع.

13- تسریع در انجام عملیات گاز رسانی به بهاباد.

14- انتقال آب مورد نیاز بخش های صنعت و شرب و بهداشت از سرشاخه های زاینده رود و احداث شبکه آبرسانی شرب و بهداشت به سطح شهر.

15- فراهم نمودن شرایط سرمایه گذاری بخش خصوصی در پروژه های مهم و صنایع  پایین دستی و حمایت از  سرمایه گذاران و ترغیب آنها به احداث کارخانجات فولاد و صنایع وابسته معدنی.

 

16- مطالعه پروژه یابی برای صنایع تبدیلی و تکمیلی در بخش کشاورزی و دام و طیور به منظور توسعه اشتغال پایدار روستایی.

17- تأمین نقدینگی شرکت های موجود و در حال احداث و تقویت مالی آنها .

18- تسریع در اجرای راه بهاباد- نایبند به منظور از بن بست خارج نمودن شهرستان و ترانزیت شرق و غرب کشور ، تسریع در تکمیل راه ارتباطی بهاباد – کوهبنان و بهاباد – راور در استان کرمان ، دوبانده کردن راه بهاباد به بافق و اصلاح شبکه راه های روستایی و بین مزارع و باغات .

19-توسعه ورزش همگانی ، تشکیل هیئت های متنوع ورزشی و احداث و تجهیز اماکن ورزشی ویژه خواهران و براداران.

20-توسعه فضای سبز و پارک ها ، عمران و آبادانی و زیبا سازی شهر و روستا ، تهیه و اجرای طرح های هادی روستایی و بستر سازی لازم برای صنعت گردشگری .

21- تسریع در بهره برداری از معادن موجود ضمن توجه به جفظ محیط زیست و جبران خسارت وارده به منابع طبیعی و پوشش گیاهی      

بهاباد: دیروز ، امروز ، فردا ( 25 )

فرهنگ 3

- آموزشهای غیرر سمی

ج: گویش مذهبی

از روشهای آموزش غیر رسمی اثر گذار دیگر در گذشته و کمابیش در حال حاضر ،  کاربرد واژه ها و عبارات دینی و مذهبی  به صورت عادت  در محاورات روز مره مردم بوده است.

در مورد لالایی خواندن مادران برای استراحت و آرام کردن کودکان و سلام و احوالپرسی ، تعارفات رایج ، دید و بازدید ، تسلیت گفتن و ... از کلمات و عبارتهای زیبا، جذاب و متناسب با غنای فرهنگی دین مبین اسلام استفاده می شده ، که این شیوه گفتگو خود نتیجه نوع تعلیم و تربیتی است که معمولاً بصورت غیر رسمی از فضای دینی و جو مذهبی حاکم بر جامعه ناشی شده است . که به اختصار به برخی از این موارد اشاره می نماییم.

*  لا اله الا الله یا لا لایی خواندن :  برای استراحت ، آرام کردن و خواباندن کودکان: لالایی خواندن یعنی بکار بردن کلمه لا اله الا الله  در اشعار مربوطه .

آلا لا لا ، گلم لا لا                                                                                         با باش رفته خدا همراش

هدف ، آشنا نمودن نوزاد و کودک از همان روزهای اولیه تولد با ندای توحید و یکتا پرستی و نفی هر گونه کفر و شرک و بت پرستی است که از اصلی ترین رسالت پیامبران الهی می باشد.

* اعوذ بالله من الشیطان الرجیم: در آغاز هر عمل عبادی ، پناه بردن به خداوند متعال ، از شر شیطان رانده شده ، بخاطر خالص بودن نیت انجام آن تا پایان عمل.

* بسم الله الرحمن الرحیم :   برای شروع هر اقدامی اعم از کارکردن ، خروج از منزل ، غذا خوردن و....: یعنی :

ای نام تو بهترین سرآغاز                                                               بی نام تو نامه کی کنم باز

* الله اعلم ، الله عالم : در مواردی که نتیجه اقدامات فردیا جمعی معلوم نباشد ، یا خطاب به فرد یا افرادی که از مسیر حق و حقیقت منحرف شده با تعجب  می گویند ؛ این گروه با این وضعیت به کجا خواهند رسید. الله عالم

* لا حول و لا قوه الابالله العلی العظیم ، الله اکبر ، الحمدالله ، سبحان الله ، سبوح قدوس رب الملائکه والروح و اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم. الهی به امید تو:

، استفاده از این  اذکار بعد از خروج از منزل به ویژه در صبحگاهان:

خدایا چنان کن سرانجام کار                                                                            تو خشنود باشی و ما رستگار

* سلام ، سلام علیکم ، سلام علیکم و رحمه ا... و برکاته. : استفاده ازاین واژه های  زیبا در آغاز برخورد و زیارت افراد با یکدیگر ، ،  یعنی آرزوی سلامتی و عافیت برای یکدیگر نمودن – یعنی تو از جانب من در امان هستی.

*: الحمدالله ، به لطف خدا ، به مرحمت خدا بد نیستم :  در جواب احوالپرسی

* صبح کم ا... بالخیر: زیارت افراد در صبحگاهان

* مساکم ا... بالخیر : زیارت افراد هنگام ظهر و عصر.

* سبحان الله : پاک و منزه است خداوند :هنگام مشاهده مناظر زیبا،جذاب و فوق العاده و در مواقع تعجب.

* الله اکبر ، لا اله الا الله- لعنت خدا بر شیطان:

هنگام عصبانیت و برانگیختن قوه غضب: یعنی تسلی دادن خود به نام و یاد خدا ، یعنی خداوند علی قادر اعلی ناظر است.

* یا علی (ع) ، یا علی مدد  و یا مولا: برای برخاستن از جای خود یا بلند کردن اجسام.

* االلهم صل علی محمد و ال محمد و عجل فرجهم : هنگام شنیدن نام پیامبر اعظم حضرت محمد (ص)

*: اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم : در آغاز و در فواصل بین  کارها به ویژه در بنایی و کشاورزی و....، برای رفع کسالت و خستگی و ایجاد روحیه نشاط و شادابی و سرزندگی.

* اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم  :  در مواقع خطر.

 * اللهم صل علی محمد و آل محمد وعجل فرجهم :  هنگام مسافرت. و در بین راه

* اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم  : در آغاز و پایان جلسات و معاملات و ....

* اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم : برای پایان بخشیدن به منازعات و درگیریها.

* اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم : برای پیدا کردن اشیاء گم شده.

* سلام الله علی الحسین (ع) و لعنت الله علی یزیدبن معاویه ، سلام بر لبان تشنه ات یا حسین (ع) و لعنت بر دل سیاه یزید و فدای لب تشنه ات یا حسین(ع): بعد از نوشیدن آب سرد

* ماشاءالله ، بارک ا...، احسنت : برای تشویق افراد.

* طیب الله ، غفرالله  : پایان قرائت قرآن توسط هر فرد در جلسات قرآن.

* توکلت علی الله ، بر خدا توکل کن ، به یاری خدا : برای برطرف شدن تردید جهت شروع کارهای مهم پس از مشورت ،

* بسم الله: یعنی بفرمایید  ،  هنگام تعارف کردن برای ورود به منزل یا سرو غذا و......

* یا الله:  که چندین بار تکرار می شود ،   برای ورود به منزل یا اماکن دیگر .

* یک الحمد ( یلم): یعنی تا چند بار ذکر خدا گفتی یا الحمدالله گفتی من آمد ه ام . برای رفت و برگشت سریع یا در مواقع عجله داشتن .

 * انشاءالله تعالی ، انشاءالله ، چشم شیطان کور ، گوش شیطان کر و صلوات :.جهت تضمین سر انجام صحیح و خوب و خوش کارها:

* بسم الله الرحمن الرحیم ، تسبیحات حضرت زهرا (س) و شهادتین را بر زبان جاری کردن، اشهد ان لا اله الا الله و اشهد آن محمداً رسول الله و اشهد ان علی امیر المؤمنین و اولا ده المعصومین حجج الله: موقع خواب

 * الحمدالله رب العالمین ، خدا را شکر: بعد از غذا و انجام کارها.

* استغفرالله ربی و اتوب الیه:  هنگام پشیمانی از اشتباهات و گناهان.

* اسعد الله ایامکم  : جهت تبریک اعیاد .

* الحمد لله الذی جعلنی من المتسمکین بولایه امیر المؤمنین والائمه علیهم السلام – در پناه امیر المؤمنین (ع) باشید: تبریک عید سعید غدیرخم.

 * یرحکم الله – عافیت باشد – خیر باشد : هنگام عطسه کردن.

*سینی حاوی  قرآن، آینه و آب ،  قرآئت آیه الکرسی و سوره های چهار قل، قدر ، صلوات و صدقه دادن - هنگام مسافرت.

 * یرحکم الله – عافیت باشد : بعد از استحمام

* فی امان الله ، خداحافظ شما ، دست خدا پشت و پناهت ، علی و محمد یار و نگهدارت : برای خداحافظی

* فالله خیر و حافظاً و هو ارحم الراحمین: خیر پیش ،آرزوی سلامتی و بدرقه مسافر.

* وجعلنا من بین ایدیهم سداً و من خلفهم سداً فاغشینهم فهم لا یبصرون: ( آیه 9 سوره مبارکه یس): برای مخفی شدن از چشم دشمن

* و ان یکاد الذین کفروا لیزلقونک بابصارهم لما سمعوالذکر و یقولون انه لمجنون و ما هو الا ذکر ً للعالمین : برای فرار از چشم زخم. ( آیه های  52 و 51 سوره مبارکه قلم )

* بیاد خدا باشی -  بیاد امیرالمؤمنین (ع) باشی – در جواب فردی که می گوید به یاد شما بودم.

* ولا تزر وازرهٌ وزر اخری : هنگام هجوم زنبورها به افراد: یعنی هیچ کس بار دیگری را بر دوش نگیرد .( آیه 164 سوره مبارکه انعام )

* ید الله فوق ایدیهم – دست خدا بالای همه دستهاست: در مواقع ظلم و بی عدالتی

وهو خیر الحاکمین: در مقابل حکم ناحق. ( آیه 109 سوره مبارکه هود)

* والله واسع علیم ،  خدا کریمه : در مواقع فقر و تنگدستی .(آیه 261 سوره مبارکه بقره )

* وهو ارحم الراحمین: خدا ارحم الرحمین است ، در مواقع ترس از خدا. ( آیه 92 سوره مبارکه یوسف)

* ان مع العسر یسرا: در پی هر سختی آسانی  است، در مقابل سختیها و ناملایمات . ( آیه 5 سوره مبارکه شرح)

* لا یکلف الله نفساً الا وسعها : در مقابل تکلیفهای سخت و طاقت فرسا. .( آیه 286 سوره بقره)

* هل جزاء الاحسان الااحسان: در برابر نیکی دیگران.( آیه 60 سوره مبارکه اعلم )

* ومکروا ومکرا...: در مقابل مکر دیگران( آیه 54 سور آل عمران)

* امن یجیب المضطر اذا دعاه و یکشف السوء: در مواقع اضطرار.( آیه 62 سوره مبارکه نمل)

* نوررٌ علی نور: موقعی که خیر و نعمت فراوان و موفقیتهای پی در پی می رسد یا جمعه با یکی از لیا لی متبرکه   دیگر مقارن می شود.( آیه 35 سوره مبارکه نور)

* کلوا وشربوا ولا تسرفوا: برای جلوگیری از اسراف.(آیه 31 سوره اعراف)

* و ما توفیقی الا بالله: هنگامیکه انسان موفق به کار خیر می شود.( آیه 88 سوره مبارکه هود)

* لباسٌ التقوی: بهترین لباس.( آیه 36 سوره اعراف)

* تقوی: وقتی فردی سوال می کرد بهترین اسباب و اثاثیه مسافرت چیست ؟ به کنایه  جواب می داد : ان خیر الزاد التقوی.« حضرت علی (ع) »

* تقوی : بهترین توصیه و سفارش ، اوصیکم بتقوی الله و نظم امرکم.« حضرت علی (ع )»

* متقین: گرامی ترین افراد ، ان اکرمکم عندالله اتقیکم.

* ظلمت نفسی: ظلم به خود  یا ضرر و زیان به خویش  در اثر عدم محاسبه صحیح  .( آیه 44 سوره مبارکه نمل )

* متاع قلیل: حیات دنیوی ، در مقابل سوال چه داری؟ چقدر توشه اندوخته ای؟ یا در برابر این جمله : بحمدالله در امور دنیوی و اخروی موفقی.( آیه 117 سوره مبارکه نحل)

* جا به جا ک نعبد ، جا به جا ک نستعین : هر کاری را  به وقت و جای خود انجام دادن  .

* ان احسنتم احسنتم لانفسکم: خطاب به فردی که در خدمت رسانی به همنوعان شهرتی پیدا کرده است ، یعنی هرکس نیکی کند به خود کند.(آیه 117 سوره مبارکه نحل)

 * بضاعت مزجات: بضاعت ، موجودی و ذخیره اندک مادی و معنوی .( آیه88 سوره مبارکه یوسف)

* کمثل الحمار یحمل اسفاراً : علم بدون عمل ، چار پایی کتابی بر او چند، زنبور بدون عسل.

( آیه5 سوره مبارکه جمعه)

* سعی مشکور : فعالیت و تلاش موفق ( آیه 41 سوره مبارکه حجر)

* قلب مطمئن: اصمینان خاطر در مورد درست بودن عملی و عمل به  تکلیف، تطمئن القلوب .

( آیه28 سوره مبارکه رعد)

* صراط مستقیم : راه راست ( آیه 19 سوره مبارکه اسراء)

* بالوالدین احساناً : تأکید بر احسان به پدر و مادر .(آیه 23 سوره مبارکه اسراء).

* خدا نداده را خدا نمی ده: روزی هر کس به میزان معین از قبل مشخص شده است .

* النظافت من الایمان : برای اهمیت  پاکیزگی .

* الصلوه عمود الدین : برای اهمیت نماز .

* کل من علیها فان: هنگامیکه چیزی از بین می رود یا فردی به رحمت خدا پیوسته است.( آِیه 26 سوره مبارکه الرحمن )

* انالله و انا الیه راجعون: هنگام مصیبتها

علاوه بر کاربرد این واژه ها در گویش مردم ، نوشتن عبارتهای دینی و مذهبی بر سردر مساجد ، اماکن متبرکه ، منازل ، مغازه ها ، ادارات ، ورزشگاهها ، در و دیوار خیابانها ،  و سایل نقلیه و.... نیز نوعی آموزش غیر رسمی دیگر است .

سبک معماری ایرانی – اسلامی سنتی ، متناسب با وضعیت جغرافیایی مناطق  ، استفاده از کریاس،  راهروهای طویل و با پیچ و خم که نگاه عابرین مستقیماً حیات منزل را نبیند ،  اطاقهای درونی و اندرونی ،  حصارهای بلند و حتی دیوارهای حفاظتی پشت بام ها ، سقف های هلالی شکل و سر صفه های محراب مانند ، عدم اشراف ساختمانها به منازل مسکونی مردم به ویژه همسایگان و دربهای ورودی منازل  با  کوبه های ویژه خانمها و آقایان نیز نوعی آموزش غیر رسمی عبودیت و بندگی خداوند متعال و حجاب ، عفت و پاکدامنی و حفظ حریم محارم و آموزش مسائل مربوط به محرم و نامحرم بر اساس آموزه های دینی ، ملی و شرعی می باشد.

لازم به یاد آوری است امروزه بر اثر پیشرفت و توسعه وسایل ارتباطی مدرن که جهان را به دهکده جهانی تبدیل نموده و هجمه امپراطوری های تبلیغاتی فاسد و فاقد اخلاق انسانی ، کاربرد بسیاری از این عناصر فرهنگی متعالی و انسان ساز در آستانه فراموشی یا در حال کم رنگ شدن بوده و جای خود را به کلمات و عبارتهای سبک ، لغو و بیهوده و بعضاً ضد ارزشی فیلمها و سریالهای داخلی و خارجی و پیام های کوتاه و بلوتوثهای غیر اخلاقی ، مستهجن و نابهنجار تلفن های همراه و سبک معماری غربی و فاقد حجاب می دهد. لذا بر عموم مردم و مسئولین و به ویژه نوجوانان و جوانان و بالاخص متولیان امور فرهنگ جامعه لازم و واجب است که برای حل این مشکلات و معضلات ، فکری نموده و طرحی اندیشیده وراهکارهای عملی پیدا نمایند که:

ترسم نرسی به کعبه ای اعرابی                                                        کاین ره که تو می روی به  ترکستان است.